Udostępnij
Skomentuj

Jak rozwijać mowę i umiejętności językowe Dziecka?

Każde Dziecko rozwija się w innym tempie. Mimo że twierdzenie jest tak popularne, nie dla każdego Rodzica jest oczywiste, a tymczasem dotyczy dosłownie każdego etapu w rozwoju Malucha, także nauki mówienia.

Rozwój mowy Dziecka

Zaczyna się… bardzo różnie. Etapy rozwoju mowy można w zasadzie zacząć liczyć już od urodzenia. Od samego początku Maluch wydaje z siebie dźwięki -  jest to dla Niego swoista mowa, sposób reagowania i „komentowania” otaczającego świata. Zazwyczaj wszystkie pierwsze dźwięki brzmią tak samo, ale Rodzic szybko uczy się je odróżniać i rozpoznawać. Przed pierwszym rokiem życia mogą pojawić się także mniej lub bardziej wyraźnie wypowiadane pierwsze słowa – najczęściej są to „mama”, „tata” czy „baba”, czyli słowa, które są Mu de facto najbardziej potrzebne oraz te, które najczęściej słyszy. Bardzo istotne jest, by od samego początku wspierać Dziecko nawet w gaworzeniu. Warto reagować na każdy dźwięk, który z siebie wydaje, starać się odczytywać jego intencje i komentować je nawet, jeśli wydają się pozbawionymi sensu zwrotami w stylu „gugu-gaga”. Kiedy już Dziecko zaczyna wymawiać pierwsze słowa – należy dać mu w tym pełną swobodę. Nie trzeba na każdym kroku poprawiać źle wymawianych słów – należy dać szansę „wypowiadania” się, można także zadawać pytania, które nijako „zmuszają” do myślenia i odpowiadania.

Stymulowanie rozwoju mowy Dziecka

Wiadomo, że powinien zaczynać się już na etapie gaworzenia, ale nie musi polegać tylko i wyłącznie na interakcjach z Dzieckiem. Równie istotny wpływ na rozwój mowy ma… czytanie bajek czy słuchanie piosenek. One także oswajają z językiem, pozwalają na łączenie słów z obrazkami, odpowiednie nazywanie rzeczy. To także czynności, które powinno się praktykować od samego początku. Bardzo ważne jest też, by podczas reakcji na dźwięki wydawane przez Dziecko, nazywać jego uczucia i emocje. To bardzo, bardzo istotne nie tylko dla rozwoju mowy, ale także dla rozwoju emocjonalnego! Dziecko, które będzie potrafiło nazywać uczucia i emocje, będzie także potrafiło lepiej je wyrazić i radzić sobie z nimi. Stymulowanie rozwoju mowy Dziecka powinno też przede wszystkim polegać na rozmowie z nim. Nie jest niczym dziwnym mówienie do brzuszka czy do Niemowlaka, więc i rozmowa z Dwulatkiem nie powinna przysparzać problemów. Nie należy przy tym wyrażać zniecierpliwienia, jeśli Maluch nie potrafi się w pełni porozumiewać – należy dać Mu czas do namysłu, pozwolić samemu dobierać słowa, nawet mylne. Można także zachęcać do opowiadania, co Maluch widzi np. za oknem czy w książeczce oraz samemu bardzo dużo komentować, także codziennych czynności. Prawidłowe posługiwanie się językiem przez Rodziców, odpowiedni dobór słów oraz zwrotów grzecznościowych powoduje, że Maluch osłuchuje się z nimi, obserwuje, w jakich sytuacjach są używane i naturalnie się ich uczy. Wspomaganie rozwoju mowy przede wszystkim powinno przebiegać na… rozmowie i słuchaniu Dziecka. Maluch powinien czuć, że to, co mówi, ma znaczenie. Słuchane Dziecko będzie częściej chciało mówić.

Zaburzenia rozwoju mowy

Jest kilka zjawisk, które mają istotny wpływ na prawidłowy rozwój mowy. One także mogą zachodzić bardzo wcześnie, wtedy, kiedy Maluch jeszcze nie potrafi mówić. Potrafi jednak słuchać! Więc jeśli wciąż słyszy wokół siebie zdrobnienia i zmiękczenia, swoiste „seplenienie” niby dostosowane do jego stylu mowy – przyjmuje je jako właściwe. Dlatego od samego początku należy zwracać się do Dziecka poprawnym, „dorosłym” językiem, a nie jego zinfantylizowanymi formami („A Cio Ty mas, jowejek?”). Oczywiście, należy czasem dostosować język wypowiedzi do poziomu Dziecka, ale powinno to mieć bardziej związek z treścią, a nie ze sposobem budowania słów. Dziecko uczy się głównie poprzez słuch, niech więc to, co słyszy, będzie po prostu dobre. Ważne jest też środowisko, w którym Dziecko rozpoczyna przygodę z mówieniem. Dobrze, jeśli będzie miał sprzyjające warunki. Jeśli w domu jest wciąż włączony telewizor, nachodzą do siebie dźwięki radia i np. pralki, słychać ciągły szum – nie będzie potrafiło skupić się na tym, co mówi Rodzic, a zasłyszane słowa mogą się wydawać zniekształcone. Bardzo ważny jest też ton wypowiedzi, sposób wyrażania i oczywiście to, co się mówi do Dziecka. Ciągłe krytykowanie, strofowanie, tak zwany „język szakala” hamują nie tylko naturalną chęć mówienia, ale też rozwój emocjonalny, a przede wszystkim mają istotny wpływ na opóźniony rozwój mowy. Dziecko, do którego mówi się w nieodpowiedni sposób, przestaje mieć ochotę na komunikowanie się, a co za tym idzie – nie uczy się nowych zdolności. Oczywiście, przyczyn zaburzeń mówienia może być więcej, bardziej złożonych. Ale z pewnością sposób porozumiewania się Rodzica z Dzieckiem ma istotny wpływ.

Ćwiczenia wspomagające rozwój Dziecka

Rozwój mowy Niemowlęcia wspomaga się głównie poprzez reagowanie na wydawane przez Niego dźwięki, opowiadanie o czynnościach i otaczającym świecie, nazywanie emocji, czytanie bajek, uważne słuchanie. Z kolei starszym Dzieciom, kilkulatkom, można już przygotowywać różne zabawy mające na celu nie tylko naukę mowy, ale i wzbogacenie języka. Poza gotowymi grami czy publikacjami stworzonymi do nauki języka, można także grać np. w kalambury, skojarzenia, słowne zabawy opisowe. Można także wspólnie uczyć się prostych rymowanek. Przede wszystkim jednak – warto zachęcać Malucha do mówienia poprzez zadawanie Mu pytań i uważne słuchanie Go. Dzieci, które czują, że są słuchane, chętnie mówią, a jeśli jeszcze to, co mówią, spotyka się z aprobatą (a nie jest krytykowane np. ze względu na niepoprawne formy czy długie zastanawianie się), to jest to dla Nich bardzo motywujące. Dziecko, którego się słucha, odwdzięczy się tym samym. Nie należy także zapominać o gestach podczas mówienia, np. wskazywaniu rzeczy czy miejsc, pokazywaniu tego, co się widzi czy uczuć, np. bólu głowy, smutku, radości czy pełnego brzucha. Ciekawą kwestią, na pewno godną przemyślenia, jest nauka języka migowego, który może pomagać w rozwoju komunikacji. Warto także mówić do Dziecka tak, by skłonić je do myślenia – zadawać pytania, pytać, co myśli na dany temat, co widzi oraz informować, co będzie się działo.

Rozwój mowy i języka to długi proces, trwający w zasadzie całe życie. Dobra komunikacja opiera się nie tylko na nauce słów i poprawności ich wypowiadania czy zapisywania, ale ma swoje podłoże także w rozwoju emocjonalnym. Oczywiste jest, że istotnie wpływa na umiejętność poruszania się w społeczeństwie i budowanie właściwych interakcji międzyludzkich, dlatego tak ważne jest, by od samego początku po prostu… rozmawiać z Dzieckiem, uczyć się porozumienia bez przemocy, uważnie go słuchać i pomagać Mu w wyrażaniu emocji, szanować Jego zdanie i wypowiedzi. Rola Rodzica jest tutaj kluczowa i choć Dzieci zewsząd „łapią” nowe słowa, to jednak Rodzice pokazują ich znaczenie i są pierwszymi ważnymi słuchaczami. Należy więc pamiętać, że może i ryby głosu nie mają, ale Dzieci na pewno, a ich głos powinien mieć istotne znaczenie i miejsce w życiu całej Rodziny.

Udostępnij
5,0
1 ocena
Oceń artykuł i Ty!

Komentarze (0)